عدّهء « 1 » مدارس ملل خارجه در « در عليّه » بدين قرار است : [ 1 ] روم ، 77 [ باب ] [ 2 ] قاتوليك ، 9 [ باب ] [ 3 ] يهودى ، 44 [ باب ] [ 4 ] بلغار ، 30 [ باب ] [ 5 ] پروتستان ، 11 [ باب ] [ 6 ] ارمنى ، 84 [ باب ] كه در همهء اين مدارس خارجه ، از تبعهء « عثمانى » هم 985 ، 47 نفر مشغول تحصيل علوم و معارفند . انتهى . « 2 » دولت عليّه « عثمانى » از وقتى كه خود را داخل دول متمدّنه كرده ، اين امر را خوب ملتفت شده كه ترقى « ملك » و « ملّت » از تعليم علوم و فنون به اطفال مملكت و استقرار قوانين مدنيّت حاصل خواهد شد . همين است كه مدارس گوناگون در « السنه » و « فنون » مختلفه در هر ولايت بنا كرد و متحمّل مخارج زياد مىشود . چند جا خسته خان [ ه ] هاى متعدد به جهت « غريب » و « بومى » از جانب « دولت » درست كرده‌اند . در اين چند مدت ، جناب جلالت مآب « سفير كبير » كه همواره خيرخواه دولت و ملت و پاپى ترقى عوالم « مدنيت » است ، حسن صحبت و خلق ملكى جناب ايشان چنان اقتضا كرده ، كه رعايا دولت « ايران » كه در اين‌جا متوقف هستند ، به اعانت يكديگر « تكيهء حسينى » و « خسته‌خانه » و « مكتب‌خانه » درست نمايند ؛ و نزديك است كه به اهتمام آن جناب ، اين امر انجام پذيرد ، كه اين بناى خير سال‌هاى سال در صفحهء روزگار به نام نامى ايشان خواهد ماند . « پوست‌خانه » و « تلگراف‌خانه » در اين‌جا منحصر به دولت « عثمانى » نيست ، بلكه هر دولت « تلگراف‌خانه » و « پوست‌خانه » دارد . يك رشته « راه‌آهن » تا شهر « ادرنه » كشيده شده ، كه از آنجا از راه خشكى به ساير دول مىرود .

--> ( 1 ) . در اصل : عدة ( 2 ) . آخر ، پايان .